Содержание
Обновлено: 19.09.2026

Özün özünü müdafiə et

Əgər siz etiraz aksiyasında saxlanılmısınızsa, tezliklə siz rus məhkəm ə sistemi ilə tanış olacaqsınız. Yaxşı heçnə gözləməyə dəyməz, bəraət qazanma şansınız çox azdır. Ancaq bu o demək deyil ki, məhkəməni yox saymaq lazımdır. Zərəri minimuma endirməyə çalışmaq və hətta qazanmaq sizin marağınızdadır.

Biz sizə kömək etməyə çalışacağıq — məhkəmədə hüquqi yardım üçün müraciət edin. Təəssüf ki, hüquqşünaslar həmişə kifayət deyil. Sizə hüquqi məsləhət verə bilməsək, bu təlimatlar inzibati prosesdə özünüzü müdafiə etməyə kömək edəcək.

Bu, inzibati xətalar haqqında işlər üzrə təlimatdır.

Məhkəmə barədə məni necə xəbərdar edirlər

Siz çağırış və ya bildirişlə xəbərdar edilməlisiniz. Sənədin adı vacib deyil-aydın olması üçün «çağırış» ifadəsini istifadə edəcəyik.

Çağırış vərəqəsində göstərilməlidir: kim çağırılır, hansı məhkəmə, iclasın tarixi və vaxtı, İşin nömrəsi.

Çağırış aşağıdakı formada ola bilər:

  • Qeydli bildiriş məktubu. Bildiriş poçt qutunuza gəlir, məktub yeddi gün ərzində poçtda götürülməlidir. Məktubu götürməsəniz də, xəbərdar sayılacaqsınız.
  • Teleqramlar. Tarix və yerli vaxt göstərilməklə qəbz qarşılığında təhvil verilir.
  • SMS. Bu, yalnız SMS bildirişinə yazılı razılıq verdiyiniz halda icazə verilir — məsələn, polis şöbəsində. Məhz razılıq verdiyiniz təqdirqdə, protokolda sadəcə nömrə göstərməklə yox.
  • Telefon zəngi. Məhkəmə katibi sizə zəng edərək iclasın tarixini və vaxtını deyir. Əgər siz prosessual sənədlərdə və ya protokolda telefon nömrənizi qoymamısınızsa, bu bildiriş üsulu qəbuledilməzdir. Telefonu götürməsəniz, xəbərdar sayıla bilməzsiniz. Telefon mesajı düzgün formatlaşdırılmalıdır — onun üzərində telefon nömrəniz göstərilməlidir. Əks halda bildiriş düzgün hesab edilmir.
  • Dövlət xidmətlərində bildirişlər. Nadir haldır, amma elə olur ki, ora da gəlir. Bildiriş aldıqdan sonra 15 gün ərzində hesabınıza daxil olsanız, sizə bildiriş göndərilmiş hesab edilə bilər (mesajın özünü açmasanız belə). Əgər hesabınıza daxil olmamısınızsa, başqa bir şəkildə xəbərdar edilməlisiniz.

Çağırış vərəqəsi qeydiyyat yerinə və ya yazılı şəkildə bildirilməsini xahiş etdiyiniz başqa ünvana göndərilir.

Çağırış polisdən deyil, məhkəmədən gəlməlidir (maddə 29.4, maddə 25.15 İnzibati Xətalar Məcəlləsi). Polis Şöbəsində imzalanan «məhkəməyə gəlmək öhdəliyi» qanuni qüvvəyə malik deyil – məhkəmənin tarixi və saatı göstərilsə də.

Ancaq son zamanlarda Məhkəmələr tez-tez polisdə imzalanmış «iştirak öhdəliyi» ni müvafiq bildiriş kimi qəbul edirlər. Xüsusilə məhkəmə iclası həbsdən bir gün sonra baş verərsə. Bənzər bir sənəd imzalamısınızsa və müdafiənizi fəal şəkildə aparmaq niyyətindəsinizsə, çağırış vərəqəsi verilməsə də, göstərilən gün məhkəməyə gəlmək daha yaxşıdır.

Hazırlamaq şansınız olması üçün bildiriş əvvəlcədən olmalıdır. Ona görə:

  • Əgər sizə yalnız poçtla məlumat verilibsə, məhkəmə bildirişinin saxlanma müddəti bitməmişdən əvvəl iclas başlaya bilməz (qəbul edildiyi gündən 7 gün).
  • Məhkəmə günü göndərilən bildiriş düzgün hesab edilmir. Eyni şeyi bir gündən az müddətə göndərilən bildiriş haqqında da demək olar.
  • Xəbərdarlıq şənbə günü təqdim edilibsə və məhkəmə iclası bazar ertəsi günüdürsə, o da düzgün verilməmiş hesab edilə bilər.
  • Gecikmiş bildiriş apellyasiya üçün əsasdır, ancaq məhkəmə iclasına gəlmədiyiniz halda. Əgər siz məhkəməyə gəlsəniz, məhkəmə iclası təxirə salmaq tələbinizi rədd etmədiyi halda, bu əsasda uğurlu apellyasiya şansı aşağıdır.

Xəbərdar edilmədikdə nə etmək lazımdır

Çağırış vərəqəsinin dinləmə tarixindən gec gələ biləcəyinə və ya ümumiyyətlə gəlməməsinə hazır olun.

Yuxarıda təsvir olunduğu kimi, əgər sizə lazımi bildiriş verilməyibsə və işə siz olmadan baxılıbsa, bu apellyasiya üçün güclü əsasdır.

Məhkəmənin tarixini və vaxtını özünüz öyrənməyə cəhd edə bilərsiniz — ancaq buna borclu olmadğınızı başa düşməlisiniz. Məhkəmə sizi xəbərdar etməlidir. Bununla belə, məhkəmə qeydiyyat ünvanı üzrə xəbər verir — orada yaşamırsınızsa, məhkəmənin tarixini və vaxtını özünüz öyrənməli olacaqsınız.

Məhkəmənin tarixi və saatını necə öyrənmək olar

Əvvəlcə işinizə hansı məhkəmənin baxacağını öyrənin. Etiraz aksiyasında saxlanılan şəxsin işi protokolun tərtib olunduğu polis idarəsinə ən yaxın məhkəməyə gedir. Moskvadakı yurisdiksiyanı burada tapa bilərsiniz, ancaq işinizi hansı məhkəmənin qəbul etdiyini polis şöbəsi ilə yoxlamaq daha yaxşıdır. Növbətçi şöbə belə məlumat verə bilər və ya inzibati qanunvericilik üzrə dəftərxanaya və ya yoxlamaya yönləndiriləcəksiniz.

Siz həmçinin Moskva Şəhər Məhkəməsinin saytında (əgər siz Moskvada saxlanmısınızsa) və ya Rusiyanın digər şəhərlərində istədiyiniz məhkəmənin saytında işinizə baxılma tarixini və vaxtını yoxlaya bilərsiniz. Nəzərə alın ki, bir çox saytlardakı məlumatlar yavaş-yavaş yenilənir və ya ümumiyyətlə yenilənmir.

Bu uğursuz olarsa, zəng etməli olacaqsınız. Əksər məhkəmələrdə məhkəmə icraatını təmin edən şöbə və ya inzibati xətalara dair işlər üzrə idarə yoxdur və bu məsələlərlə cinayət işləri üzrə məhkəmə icraatının təmin edilməsi şöbəsi məşğul olur. Odur ki, ora zəng edin. Bilməlisiniz:

  • İşiniz icraata götürülüb? Bunun üçün adınızı, protokolun tərtib olunma tarixini və hansı maddə ilə ittiham olunduğunuzu bilmək kifayətdir (məsələn, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 20.2)
  • İş hansı hakimə təyin edilib və iclas hansı tarixə və saata təyin edilib

Məhkəmələrin internet saytlarında əlaqə vasitələri aydınlaşdırılmalıdır.

İşin məhkəməyə daxil olması ilə iclasın təyin edilməsi arasında bir neçə gün və ya həftə keçə bilər. Bu vəziyyətdə yenidən zəng edin. Siz həmçinin ofisdə işinizin kimə verildiyi hakim köməkçisinin telefon nömrəsini öyrənə və baxılma vaxtını ondan öyrənə bilərsiniz.

Hamısı bu deyil! Məhkəmənin saat neçəyə təyin olunduğunu öyrənib məhkəməyə gəlsəniz belə, sizi yanlış məlumatlandırıb, işinizə bu gün baxılmadığını deyə bilərlər. Hakim köməkçisindən və ya növbətçi hakimdən məhkəmədə iştirakınız barədə arayış verməsini xahiş edin — işdə və ya institutda təqdim etməli olduğunuza istinad edə bilərsiniz. Bu, məhkəmədə olma vaxtınızı qeyd edəcəkdir. Əgər işə sizsiz baxılarsa, bu sənəd apellyasiya şikayətində işi udmağa kömək edəcək.

Qorxulu görünür? Qorxmağa ehtiyac yoxdur — biz bütün mümkün halları təsvir etdik, praktikada daha asan olacaq.

Əgər məhkəmə iclasında iştirak edə bilmirəmsə, nə etməliyəm?

Biz, həbs nəzərdə tutmayan məhkəmə iclaslarında iştirak etməyi məsləhət görürük. Lakin əgər belə bir imkan yoxdursa, aşağıdakıları etmək lazımdır:

  • müdafiəçi dəvət et. Bir vəkillə sizə kömək etməyə çalışacağıq — müraciət edin. Özünüz üçün bir müdafiəçi də tapa bilərsiniz — qohumlar və dostlar arasında. İnzibati xətalar haqqında işlər üzrə müdafiəçilərdən hüquqi təhsil tələb olunmur (İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 25.5-ci maddəsi). Əgər siz vəkillə təmsil olunmursunuzsa, o zaman vəkiliniz üçün notariusdan etibarnamə verməlisiniz. Adətən təxminən min rubla başa gəlir. Notariusa pasportunuzu, müdafiəçinin pasport məlumatlarını təqdim etməli və bu şəxs üçün tam məhkəmə etibarnaməsi vermək istədiyinizi söyləməlisiniz.
  • özünüzü distant şəkildə müdafiə edin. Bunun üçün izahat və vəsatətləri məhkəmə ekspedisiyasına əvvəlcədən — yəni məhkəmə iclası gününə qədər təqdim etməlisiniz. Onları poçtla göndərə bilərsiniz, lakin çatdırılma vaxtını nəzərə alın. Bunlar hansı sənədlərdir — aşağıya baxın.
  • təxirə salınması üçün vəsatət qaldırın. Vəsatətin q\bulm olunacağımna etibar etmək olmaz, buna görə də distan şəkildə müdafiənizə əlavə olaraq bunu etmək daha yaxşıdır. Budur, iki variantda petisiya şablonları: 1-ci variant — məhkəmənin sizə tarix barədə çox gec bildirdiyinə görə iclasın təxirə salınmasını xahiş edirsinizsə, 2-ci variant — başqa üzrlü səbəbə görə iclasın təxirə salınmasını xahiş edin. Siz rus poçtu ilə (lakin çatdırılma vaxtını nəzərə alaraq) və ya şəxsən (əvvəlcədən, görüş gününə qədər) təqdim edə bilərsiniz.

Məhkəmədə hansı mövqeni tutmalısınız-iştirak etdiniz və ya iştirak etmədiniz?

Məhkəmələr çox nadir hallarda sözlərə inanırlar, daha çox iştirak etmədiyinizi təsdiq edən sənədlərə inanırlar. Odur ki, təcrübəmizə əsasən, aksiyada iştirak etdiyini iddia edənlərlə iştirak etmədiyini sübut edən şəxslər (yetkinlik yaşına çatmayanların işləri üzrə komissiyalar istisna olmaqla) arasında işin nəticəsi ilə bağlı ciddi fərq yoxdur.

Biz reallığa uyğun mövqedən yapışmağı tövsiyə edirik. Əgər əmin deyilsinizsə, Konstitusiyanın 51-ci maddəsini götürün — özünə qarşı ifadə verməkdən imtina. Bu halda apellyasiyada öz mövqeyinizə qərar verin.

Nə nəzərə alınmalıdır:

1. Əgər işinizlə məşğul olduğunuza dair dəmir sübutlar varsa, cəzanı azaltmaq və bəzən işi bitirmək şansı var (son dərəcə nadir hallarda). Bu cür sübutların nümunələri: iş ünvanı olan iş dəftərinin surəti, iş yerindən fərdi gəlir vergisinin 2-ci formasına dair arayış, işin yanında saxlanıldığı təqdirdə təşkilatın/qurumun yerini təsdiqləyən sənədlər; pasportda (və ya icarə müqaviləsində) qeydiyyat səhifəsinin surəti, evin yaxınlığında saxlanılıbsa; qeyddən bir yerə getmisinizsə (xəstəxanaya/salona/optikaya/s.) — bu təşkilatdan qeyd sertifikatı; iş tapşırığı ilə bir yerə getmisinizsə-işdən arayış və s. Kafelərdən çeklər, Videolar, Yandex Go-dan qəbzlər və s. əlavə edə bilərsiniz.

2. «İştirak etməyib» mövqeyi mülki və Siyasi Hüquqlar Haqqında Beynəlxalq Aktın 21-ci maddəsi ilə İnsan Hüquqları üzrə Komitədə uğur şansını azaldır. Onlardan istifadə etmədiyinizi iddia etsəniz, hüquqların pozulmasından şikayət etmək çətindir. Az da olsa şans həmişə var, amma bu hələ təcrübə ilə tam sınaqdan keçirilməyib. Eyni zamanda, digər pozuntular dəqiq şəkildə bildirilə bilər — məsələn, şəxsi azadlıq və ədalətli məhkəmə hüququnun pozulmasından, habelə polis şöbəsində çatdırılma və saxlanma şərtlərindən, telefonun müsadirəsindən və s.şikayət edə bilərsiniz.

Vacib: iştirak faktının tanınması təqsirə bərabər deyil! İştirak etdiyinizi etiraf edə bilərsiniz, ancaq Konstitusiya Sərbəst toplaşmaq hüququnuzu həyata keçirdiyinizə görə təqsirli olmadığınızı iddia edə bilərsiniz. Təqsiri etiraf etmək, İştirak etdiyiniz və «səhv etdiyiniz» ifadəsi anlamınaa gəlir. Belə bir bəyanat İHK-yə gedən yolu tamamilə bağlayacaqdır.

Birinci instansiyada mövqeyi müəyyənləşdirmək daha yaxşıdır. Ancaq ikinci instansiyada mövqeyinizi dəyişdirsəniz də, İnsan Hüquqları üzrə Komitədə sizin xeyrinizə həll etmək şansı hələ də var. Polis Şöbəsində səsləndirilən mövqe mütləq dəyişdirilə bilər. Bu mövzuda məsləhət verəcək bir vəkilinizin olmadığını və hərəkətlərinizin hüquqi əhəmiyyətini başa düşmədiyinizi bildirə bilərsiniz.

Məhkəmə prosesinə necə hazırlaşmaq lazımdır

Təsirləndirilən şəxs olduğunuzu- yaddan çıxardın. Məhkəmə prosesində siz — oyunun işriakçısınız. Məhkəmə prosesinə necə hazırlaşmağınızdan aslı olaraq, məjkəmə prosesini udacağınız yoxsa uduzacağınız bəlli olur.

Minimum-proqram

Yadda saxlayın ki, inzibati işlərə baxılarkən məhkəmə qeydləri aparılmır və şifahi dediyiniz hər şey nəzərə alına bilər — buna görə də məhkəmə ilə yazılı şəkildə əlaqə saxlayın.

Burada məhkəmədə sizə lazım olacaq minimum sənədlər toplusunu topladıq. Sizə aid olan məqalənin üzərinə klikləyin, yükləyin, doldurun və çap edin. İmzalamağı unutmayın. Və budur! — məhkəməyə hazırsınız. Sənədlər barədə izahatları aşağıda tapa bilərsiniz.

İnzibati Xətalar Məcəlləsi 19.3-cw maddəsi

1-ci hissəsi. 20.2 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

2-ci hissəsi. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 20.2 (reposting üçün) — onu doldurduqdan sonra [email protected] elektron poçtu ilə bizimlə məsləhətləşmək daha yaxşıdır.

5-ci hissəsi. 20.2 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

6.1-ci hissəsi. 20.2 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

8-ci hissəsi. 20.2 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

1-ci hissəsi. 20.2.2 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

1-ci hissəsi. 20.6.1 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

1-ci hissəsi. 20.3.3 İnzibati Xətalar Məcəlləsi (aksiyaya çıxış)

2-ci hissəsi. 20.3.3 İnzibati Xətalar Məcəlləsi

Əgər siz başqa bi maddə ilə ittiham edilirsinizsə və ya aksiyada iştirakınıza görə bir neçə maddə ilə ittiham edilirsinizsə, (və müdafiəçiniz yoxdursa), bizim elektron ünvanımıza yazın [email protected] — hansı strategiyanın təyin edilməsində kömək edəcəyik.

Sənədlər ya əvvəlcədən məhkəmə ekspedisiyasına, ya da birbaşa iclas günü təqdim edilə bilər. Ekspedisiyaya təqdim edərkən ikinci nüsxəsini özünüzlə aparın ki, o, qəbul möhürü ilə möhürlənsin. Yığıncaqda çaşqın olmamaq üçün özünüz üçün nüsxələrin olması daha yaxşıdır.

Bütün sənədlər çap və ya əlyazma ola bilər.

Yüklənmiş fayllarda nələr var:

1. İş üzrə mövqe («İzahatlar»)

Bu sənəddə siz işin faktlarını və hüquqi mövqeyinizi qeyd edirsiniz. Məhkəmədən əvvəl onu oxuyun ki, nə deyəcəyinizi və hakimin suallarına necə cavab verəcəyinizi biləsiniz. Yığıncaqda özünüz üçün ikinci bir nüsxənin olması daha yaxşıdır.

2. Vəsatətlər

Əsas şeyi unutmayın: vəsatətlər yalnız qəbul olunmaq üçün deyil, Rədd edilmək üçün də verilir — bu apelyasiyada və İnsan Hüquqları üzrə Komitədə ciddi bir arqument olacaqdır.

İşin materialları ilə taşnış olmaq üçün vəsatət

İşin materialları ilə tanış olmaq üçün vəsatətin şablonu buradadır.

İşin materiallarını nəzərdən keçirmək və müdafiəsi üçün yeni arqumentlər tapmaq üçün elan edilir (məsələn, protokollardakı uyğunsuzluqlar — maksimum proqramda aşağıya baxın). Üç yolla tanış ola bilərsiniz:

  • Dinləmə gününə qədər əvvəlcədən tanışlıq üçün xüsusi olaraq məhkəməyə gəlin. Bu, ən düşüncəli və sakit bir müdafiə strategiyası hazırlamağa imkan verəcəkdir. Bunu etmək üçün məhkəmənin veb saytında göstərilən telefon nömrələri ilə əvvəlcədən məhkəmə ofisinə zəng edin və ziyarət vaxtını əlaqələndirin. Belə bir razılaşma olmadan icazə verə bilməzlər.
  • Dinləmə günü erkən gəlin və iclas başlamazdan əvvəl işlə tanış olun. Katibə və ya köməkçiyə yaxınlaşın-onlar tez-tez işin dinləniləcəyi salona bitişik bir ofisdə otururlar. Materiallarla tanış olmağı xahiş edin, tələb olunduqda tanışlıq üçün vəsatət verin.
  • İclasın özündə vəsatət qaldırmaq. Hakim fasilə elan edəcək. İşi birbaşa əlinizə verəcəklər və ya dəftərxanaya getməyinizi söyləyəcəklər — oraya gedin və işin aparılmasını gözləyin. Tanışlıqdan sonra iclas zalına qayıdın.

Tanışlıq zamanı nə etməli:

  • işin bütün səhifələrini çəkin;
  • rəsmi ziddiyyətlərə diqqət yetirin (protokolda imzanız yoxdur və ya sizin imzanız deyil, protokolun tərtib edildiyi və ya saxlanıldığı tarix səhvdir, İş materialındakı protokol polis tərəfindən verilmiş protokolun surəti ilə ziddiyyət təşkil edir), hesabatlarda soyadınız göstərilmir. Bu cür səhvləri ayrı bir vərəqə (qaralama vərəqə) yazmaq daha yaxşıdır ki, məhkəmə zamanı işin hansı vərəqində səhv edildiyini söyləyə bilərsiniz.

Müdafiəçinin işə cəlb olunması üçün vəsatət

Müdafiəçinin işə cəlb olunması barədə vəsasət üçün şablon olan ayrıca fayl buradadır.

Əgər sizin hüquqşünas olmayan vəkiliniz olacaqsa, bu vəsatəti dinləmənin əvvəlində hazırlayın və təqdim edin. Vəkil üçün belə bir vəsatət tələb olunmur.

Əgər vəkilin olub-olmayacağına əmin deyilsinizsə, hər halda ərizə formasını özünüzlə aparın.

İttihamları dəstəkləmək üçün prokuroru çağırmaq üçün vəsatət

Prokurorun çağırılması vəsatəti üçün şablon olan ayrıca fayl buradadır.

«Sağlam adamın məhkəməsində» rəqabət prinsipinə əməl edilməlidir. Bu o deməkdir ki, prosesdə üç oyunçu olmalıdır: təqsirləndirilən şəxs, prokuror və hakim. Prokuror təqsirləndirilən şəxsin təqsirini sübut etməlidir, təqsirləndirilən şəxs özünü müdafiə etməlidir, hakim isə neytral nəzarətçi olmalıdır. Prokuror günahını sübut etməsə, hakim həmin şəxsi günahsız hesab edəcək.

Rusiyada inzibati xətalar prosesində hər şey fərqlidir. Prokuror yoxdur — bu rolu mahiyyətcə hakim oynayır və son qərarı hakim verir. AİHM bunu dəfələrlə Konvensiya üzrə ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun pozulması kimi tanıyıb və təqsirləndirilən şəxslərin xeyrinə Rusiyadan təzminat tələb edib. Bununla belə, sistem dəyişməyib.

Buna görə də, bu petisiyanı təqdim etməkdən çəkinməyin — şübhəsiz ki, sizə rədd cavabı veriləcək, lakin siz düşünün ki, artıq İHK-yə yol açdınız (bu barədə daha ətraflı aşağıda).

Polisin çağırılması barədə vəsatət

Polisin çağırılması barədə vəsatət üçün şablon olan ayrıca fayl buradadır.

Bu vəsatətlə məhkəmədən xahiş edirsiniz ki, sizi saxlayan polis əməkdaşları ifadə verməyə çağırsınlar. İclasda müsahibə zamanı polisin verdiyi sübutlar həbs protokollarında və cinayətə dair protokolda göstərilən faktlardan xeyli fərqlənə bilər.

Belə bir müraciət nadir hallarda təmin edilir. Əgər təmin olunarsa, məhkəmə görüşü polisin çağrılması üçün yenidən təyin ediləcək. Sonra polisə suallar hazırlamağa vaxtınız olacaq.

Maksimum proqram

Budur daha nələr etmək olar.

1. İddia müddətini yoxlayın

Mitinq iştirakçıları daha çox iki maddə ilə ittiham olunur: İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 19.3 və 20.2. Hər ikisinin iş materialları çox oxşar görünür və bəzi hakimlər hər bir maddənin hüquqi nəticələrini qarışdıra bilər. Amma onlar fərqlidirlər. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 20.2-ci maddəsi ilə məsuliyyətə cəlb oluna biləcəyiniz müddət protokol tərtib edildiyi gündən bir il, 19.3-cü maddəsi ilə isə cəmi üç aydır. Bu o deməkdir ki, əgər müvafiq müddətdə birinci instansiya məhkəməsi qərar qəbul edə bilmirsə, o zaman sizin barənizdə inzibati icraata xitam verilməlidir. Bir il ərzində, bir qayda olaraq, məhkəmələrin İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 20.2-ci maddəsi ilə işə baxmağa vaxtı var.

İnzibati məsuliyyətə cəlb edilmə müddətinin keçməsi ilə əlaqədar işə xitam verilməsi barədə vəsatət

2. «İzahatlar"da protokollardakı səhvləri və prosedur pozuntularını qeyd etmək

Polis idarəsinin sizə verdiyi bütün sənədləri diqqətlə öyrənin və həqi qət uyöun olmayan bütqtn təhrifləri və səhvləri qeyd edin. Bu cür protokolların və ya hesabatların yolverilməzliyini sübut kimi göstərərək, bunu «İzahatlar"da qeyd edin.

Protokolun əhəmiyyətli çatışmazlığı İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 28.2-ci maddəsinin 2-ci hissəsində birbaşa sadalanan məlumatların olmamasıdır. Bundan əlavə, qanun pozuntusu ilə əldə edilmiş sübutlardan istifadə edə bilməzsiniz.

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 28.2-ci maddəsi. İnzibati xəta haqqında protokol

2. İnzibati xəta haqqında protokolda onun tərtib olunma tarixi və yeri, protokolu tərtib etmiş şəxsin vəzifəsi, soyadı və inisialları, barəsində inzibati xəta haqqında iş üzrə iş başlanmış şəxs haqqında məlumatlar, soyadları, inisialları, protokolu tərtib edən şəxsin adı və soyadı göstərilir. şahidlərin və zərərçəkmişlərin adı, atasının adı, yaşayış yerinin ünvanı, şahidlər və zərərçəkmişlər olduqda, inzibati xətanın törədildiyi yer, vaxt və hadisə, bu Məcəllənin və ya Bu inzibati xətaya görə inzibati məsuliyyət nəzərdə tutan Rusiya Federasiyası subyektinin qanunu, barəsində iş başlanmış hüquqi şəxsin fiziki və ya qanuni nümayəndəsinin izahatı, işin həlli üçün zəruri olan digər məlumatlar.

Rusiya Federasiyasının İnzibati Xətalar Məcəlləsi Maddə 26.2. Sübutlar

3. İnzibati xəta haqqında iş üzrə sübutların, o cümlədən dövlət nəzarəti (nəzarəti) və bələdiyyə nəzarəti zamanı aparılan yoxlamanın nəticələrinin, əgər bu sübutlar qanun pozuntusu ilə alınıbsa, istifadəsinə icazə verilmir.

Məhkəmənin işi polisə qaytara və ya tamamilə ləğv edə biləcəyi pozuntuların nümunələri:

  • imzanız inzibati xəta haqqında protokolda deyil — sonunda və ya yalnız «hüquqların aydınlaşdırılması» qrafasındadır
  • protokolda düzəlişlərin qarşısında sizin imzanız yoxdur
  • Protokol sizin yoxluğunuzda tərtib edilmişdir, bu barədə heç bir qeyd yoxdur («məsuliyyətə cəlb olunan şəxsin iştirakı olmadan tərtib edilmişdir»)
  • iş materiallarında olan protokol polis idarəsində sizə verilmiş protokolun surəti ilə müəyyən mənada üst-üstə düşmür — məsələn, maddənin səhv hissəsi göstərilib
  • digər səhvlər-məsələn, protokolda başqa bir şəxs göstərilib, protokol bir polis məmuru tərəfindən tərtib olunmağa başlayıb və adını «başlıqda» göstərib və başqa bir işçi onu imzalayıb

Bu cür şikayələrlə bağlı izahatlara və şikayətlərə əlavə şablonlarımızdan yararlana bilərsiniz.

Bütün səhvlər işin dayandırılmasına səbəb ola bilməz. Protokolun mahiyyəti üzrə baxılarkən Doldurula bilən bu cür çatışmazlıqları, habelə inzibati Xətalar Məcəlləsinin 28.5 və 28.8-ci maddələri ilə müəyyən edilmiş inzibati xəta haqqında protokolun tərtib edilməsi və Protokolun hakimə baxılması üçün göndərilməsi şərtlərinin pozulması əhəmiyyətsizdir.

3. Müdafiəyə şahidləri cəlb edin

Həbsinizin şahidlərini tapmağa çalışın-dinc davrandığınızı, sosial məsafəni qorumağa çalışdığınızı, yolun hərəkət hissəsinə çıxmadığınızı və ictimai asayişi pozmadığınızı göstərə biləcək şəxslər. Şahidlər üçün sualları əvvəlcədən hazırlayın. Onları məhkəməyə dəvət edin. İclas zamanı onları dindirməyə çağırmaq üçün vəsatət verin.

Xahiş edirik unutmayın: ərizədə şahidin qeydiyyatının adı və ünvanı göstərilməlidir, əks halda məhkəmə onların çağırışından imtina etmək hüququna malik olacaqdır. Şahidin məhkəməyə izah edə biləcəyi məlumatlar da göstərilməlidir.

Şahid artıq məhkəmə binasındadırsa, hakimin onu dəvət etməkdən imtina etmək hüququ yoxdur. Unutmayın ki, şahid çağırılana qədər məhkəmə zalında ola bilməz. Vəsatət rədd edilərsə — əla, İnsan Hüquqları üzrə Komitədə şikayət üçün başqa bir pozuntunuz daha var.

4. Foto və video sübutları təqdim edin

Həbsinizin fotolarını və ya video görüntülərini tapmağa çalışın. Tapılan foto və ya video materiallar daşıyıcıya (disk və ya flash daşıyıcı) yazılmalıdır. Daşıyıcı əlavə edərək foto /video materialların tətbiqi üçün vəsatət verin. Vəsatətdə bu materialların tam olaraq nəyi təsdiqlədiyini göstərin (aksiyada iştirak etmədiyinizi və ya iştirak etdiyinizi və dinc davrandığınızı, qanuna əməl etməyə çalışdığınızı, yolun kənarına çıxmadığınızı və ümumiyyətlə ictimai asayişi pozmadığınızı).

Bu vəsatət materialların müəllifi məhkəmə zalında olmadıqda da verilə bilər. Ancaq fotoşəkillərin və ya videoların müəllifi şahid kimi cəlb olunarsa daha yaxşıdır. Bu vəsatəti təqdim edərkən siz, müdafiəçiniz və ya şahidin özü hakimə tutularkən iştirak etdiyini, çəkiliş apardığını (hansı texniki vasitənin istifadə olunduğunu göstərmək lazım olacaq) və ondan daşıyıcıya foto və ya video material yüklədiyini söyləməlisiniz. Çəkiliş vaxtını və yerini göstərməlisiniz və çəkilişdə qeyd olunduğunuzu bildirməlisiniz. Bundan sonra siz və ya müdafiəçiniz vəsatət qaldırırsınız. Rədd edilərsə-əla, İnsan Hüquqları üzrə Komitədə şikayət üçün başqa bir pozuntu daha var.

5. Məsuliyyəti yüngülləşdirən dəlillər toplayın

Mitinq işlərində cəzadan qaçmaq nadir bir şansdır. Bununla birlikdə, cəzanın miqdarını yüngülləşdirəcək hallar var, məsələn:

  • siz tək valideynsiniz
  • əlilliyiniz var
  • ciddi xəstəlikləriniz var
  • uşaqlarınız/yaşlı valideynləriniz / asılı əlilləriniz var
  • yaşayış minimumundan aşağı maaşınız, ağır maliyyə vəziyyətiniz var
  • siz işsiz tələbəsiniz

Məhkəməyə getməzdən əvvəl bu halların sübutlarını hazırlayın: əmək haqqı arayışları (aşağı olduqda), çoxuşaqlılıq barədə arayış, xəstəlik barədə arayışı və s.

Çətin maliyyə vəziyyəti aşağıdakılarla sübut edilə bilər:

  • əmlakın mövcudluğu/olmaması barədə məlumatı özündə əks etdirən vergi ödəyicilərinin vahid reyestrindən Çıxarış
  • banklarda açıq hesablar haqqında arayış;
  • son bir neçə ay-altı ay ərzində hesabların açıldığı banklardan çıxarışlar;
  • əhalinin məşğulluq mərkəzində qeydiyyata alınmasını təsdiq edən sənəd.

Ağır maliyyə vəziyyətinə dair sübutlar olduqda, cərimənin qanunla nəzərdə tutulmuş aşağı həddən aşağı endirilməsini tələb etmək olar. Cərimə əvəzinə məcburi iş təyin etməyi də xahiş edə bilərsiniz. İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 8-ci maddəsinin 20.2-ci hissəsi Sizə təqdim olunarsa, bu xüsusilə vacibdir, çünki bu halda minimum cərimə 150 min rubl olacaqdır.

Unutmayın ki, inzibati həbs (məsələn, İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 19.3-cü maddəsi ilə) heç bir halda hamilə qadınlara və on dörd yaşına çatmamış uşaqları olan qadınlara, habelə bu yaşda uşaqları olan tək atalara, yetkinlik yaşına çatmayanlara, I və II qrup əlillərə, hərbi qulluqçulara və hərbi təlimə çağırılan vətəndaşlara şamil edilə bilməz. Məhdudiyyətlərin tam siyahısı burada. Siyahıdakı kateqoriyalardan birisinizsə, bunu təsdiqləyən sənədləriniz olmalıdır (məsələn, əlillik şəhadətnaməsinin surəti və ya hərbi bilet).

Məhkəmə i̇clasinin ümumi̇ gedi̇şi̇ və hüquqlariniz

Təbrik edirik-bütün maneələri dəf etdiniz və məhkəmədə öz işinizi dinlədiniz! İndiki standartlara görə-siz artıq qəhrəmansınız. İndi əslində məhkəmədə nələrin baş verəcəyini başa düşməlisiniz.

İclasdan əvvəl

Məhkəməyə dinləmədən 30 dəqiqə əvvəl gəlmək daha yaxşıdır. Özünüzlə aparın:

  • bütün hazırlanmış və imzalanmış sənədlər
  • pasport
  • girişdə göstərmək üçün bildiriş (çağırış)
  • kağız və qələm (əlavə ərizə / şikayətlərin verilməsi lazım olduqda)
  • yüksək batareyalı telefon (səs yazısı da daxil olmaqla)

Kəsici və ya itiuclu heç bir şey götürməyin, qutular və ya, məsələn, girişdə i tirbuşon sizdən alınacaqdır.

Hakimin Kabinetinə gedin, dəhlizdə zəng gözləyin. İclasda baxışı ləngitməmək üçün iclas başlamazdan əvvəl işin materialları ilə tanış olmağa cəhd etməyinizi məsləhət görürük (yuxarıya bax).

Vacib: şahidləriniz varsa, iclas günü sizinlə birlikdə məhkəməyə gəlməli və iclas başlayanda məhkəmə zalının qapısı qarşısında olmalıdırlar. Məhkəmə çətin ki, artıq binada olan şahidin çağırışından imtina etsin, lakin vəsatət təmin olunana qədər iclas zalında olarsa, mütləq imtina edəcəkdir. Siz və ya müdafiəçiniz şahid qismində çağırılan şəxsin soyadını, adını və atasının adını dəqiq bilməlisiniz və şahidin özü pasportu üstündə daşımalıdır.

İclas zamanı

Dəvət edildikdə səs yazıcısını yandırın. Məhkəmənin razılığı olmadan səs yazmaq hüququnuz var (İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 3-cü maddəsinin 24.3-cü hissəsi). İcazə yalnız məhkəmə zalında foto və video çəkiliş üçün tələb olunmalıdır (bunun üçün yazılı ərizə təqdim etməlisiniz).

Məhkəməyə «hörmətli hakim» və ya «möhtərəm hakim» deyə müraciət edilməlidir. Suallara cavab vermək və ayaqüstə izahatlar vermək lazımdır. Sakit olun, Məhkəmə ilə hörmətlə ünsiyyət qurun, amma yaltaqlıq etmədən — heç bir şeydə günahkar deyilsiniz.

İclas hakimin hansı işə baxıldığını elan etməsi ilə başlayır. Hakim daha sonra şəxsiyyətinizi müəyyənləşdirəcək və pasportunuzu təqdim etməyinizi xahiş edəcək və bundan sonra hüquq və vəzifələrinizi aydınlaşdıracaq və müvafiq sənədə imza atmağı təklif edəcəkdir.

İşin materiallarını nəzərdən keçirməyə başlamazdan əvvəl hakim etirazları (istəmirsiniz) və vəsatətləri (istəyirsiniz) verməyi istəyib-istəmədiyinizi soruşacaq. Əgər hakim soruşmazsa, özünüz təşəbbüs göstərin və kağız nüsxəsini məhkəməyə verərək özünüzü elan edin. Əgər tamin etməkdən imtina etsələr, bu işin materiallarına əlavə olunmalıdır — bu daha da şikayət etmək üçün vacibdir. Birdən hakim bunu etməkdən imtina edəsrsə, (xoşbəxtlikdən nadir hallarda olur), apellyasiya şikayətində qeyd etdiyinizə əmin olun. Belə bir vəziyyət Apellyasiya Məhkəməsində baş vermişsə, iclasdan sonra ofisə «qəbul edilməmiş» vəsatətlər verilməli və məhkəmə sədrinin adına sərbəst formada şikayət yazılmalıdır.

Əvvəla, müdafiəçinin işə cəlb edilməsi barədə vəsatət (əgər varsa) və iş materialları ilə tanış olmaq üçün vəsatət (əvvəllər tanış olmamısınızsa) vermək lazımdır. Sonra qalan vəsatətləri (prokuroru çağırmaq, polisləri dindirməyə çağırmaq, müdafiə şahidlərini çağırmaq, foto/video təqdim etmək) bildirin. Hakim əvvəllər yüngülləşdirici hallar barədə soruşmamışsa, bunları bildirin və sübutların təqdim edilməsi üçün müraciət edin.

Nəhayət, məhkəmə işin materialları ilə tanış olmağa başlayacaq. Hakim, bir qayda olaraq, əlindəki sənədlərin ən vacib hissələrini elan etmək üçün sürətli bir dillə danışacaqdır. Bundan sonra hakim təqsirinizi etiraf edib-etmədiyinizi soruşacaq. Qətiyyətlə deyin:«Xeyr, etiraf etmirəm.» Unutmayın ki, istənilən vaxt hakimdən işdəki bəzi materiallarla yenidən tanış olmağı xahiş edə bilərsiniz.

Bundan sonra hakim sizə baş verənlərin təfərrüatlarını izah etmək imkanı verəcəkdir. Hazırlanmış yazılı izahatlara uyğun olaraq hadisələri öz versiyasınıza uyğun söyləyin-yüksək və aydın səslə. İşinizdə yüngülləşdirici hallar varsa, onları dərhal bildirin və sübutlar təqdim edin.

Sonra şahidlərin sorğu mərhələsi gəlir. Siz və müdafiəçiləriniz əslində sual vermək hüququnuz var.

Foto və ya video təqdim etmək üçün vəsatət təmin edilərsə, hakim onlara baxacaq və şərh verməyə imkan verəcəkdir. Videolar məhkəmə zalında quraşdırılmış ekranda izləniləcək. Çox vaxt Məhkəmələr «texniki imkan"olmaması bəhanəsi ilə video materiallara baxmaqdan imtina edirlər. Məhkəmənin video sübutlarla tanış olması sizin üçün çox vacibdirsə, siz və ya müdafiəçiniz dizüstü kompüterinizi gətirə bilərsiniz.

Növbəti mərhələdə siz və müdafiəçiniz eşitdikləriniz barədə fikir bildirmək, ziddiyyətlərə, şahidlərin hekayələrində həqiqətə uyğun olmayan bəzi detallara və ya təqsirsizliyinizi göstərən faktlara diqqət yetirmək hüququnuz var. Əlavə edilmiş materiallara xüsusi olaraq məhkəmənin diqqətini cəlb edə bilərsiniz. İşin materiallarına, şahidlərin ifadələrinə və əlavə edilmiş sənədlərə istinad edərək ittiham barədə fikirlərinizi bildirə və onun əsassız olduğunu əsaslandıra bilərsiniz.

Çıxışın sonunda cinayət hadisəsi olmadığı üçün işin dayandırılması istənilməlidir.

Bundan sonra iş başa çatacaq və hakim qərar üçün fasilə elan edəcək. Fasilə istədiyiniz qədər uzun ola bilər. Fasilədən sonra hakim qərarı elan edir.

Nəzərə alın: bəlkə də bütün proses boyu hakim sizə söz verməyəcək. Ümumiyyətlə. Yəni hakim hansı işin dinlənildiyini elan edəcək və dərhal müşavirə otağına gedəcək. Bəli, bu, kobud Prosessual pozuntudur və apellyasiya şikayəti üçün ayrıca əsasdır. Ancaq sonradan bir şey üçün müraciət etmək istədiyinizi sübut etməyi asanlaşdırmaq üçün bu vəziyyətdə iclasdan dərhal sonra sədr adına hakimə şikayət etməyinizi məsləhət görürük. Budur nümunə mətn (əl ilə yaza bilərsiniz):

Hər hansı bir məhkəmədə

Ad, soyad, ata adı adından

Tarix, vaxt Rusiya Federasiyasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin_____ maddəsi ilə məni inzibati məsuliyyətə cəlb etmək barədə İş üzrə iclas keçirildi. Bütün iclas boyu hakim _________ (tam adı) mənə söz vermədi, yazılı izahatlarımı, polisləri dindirməyə çağırmaq, prokuroru çağırmaq üçün vəsatətlərimi qəbul etmədi. Hakim demək olar ki, dərhal müşavirə otağına getdi. Xahiş edirəm tədbir görəsiniz.

Tarix, imza

QEYD: Hakimə qarşı şikayətlər

Təəssüf ki, hakimlərin səsini qaldırması və qeyri-adekvat davranması halları var. Burada səhv bir şey yoxdur: reaksiya verməyin, cavab verməyin, duyğulara təslim olmayın. Sizə lazım olan tək şey iclas iştirakçılarını sakitcə dinləmək, suallara cavab verməkdir. Unutmayın, prosesin səs yazısını aparırsınız və etik qaydaları pozaraq deyilənlərin hamısı aqressora qarşı istifadə edilə bilər. İclasdan sonra hakimdən regionun seçmə Kollegiyasına şikayət yaza bilərsiniz. Prosesdə sizə söz verilməyibsə, bu da şikayət edilməlidir. Şikayətə prosesin səs yazısını flash daşıyıcıya və ya diskə əlavə edin. Şikayət şablonu buradadır, hakimlər Şurasına, məhkəmə sədrinə və inzibati xətalar üzrə Hakimlər Kollegiyasına təkrarlana bilər. Suallarınız varsa, bizə yazın [email protected]. Yalnız bu şəkildə məhkəmələrdə Mədəniyyət və qarşılıqlı hörmət səviyyəsinə təsir göstərə bilərik.

Qərarı necə əldə etmək olar

Qərar elan edildikdən sonra məhkəmə müdafiəçiyə və cəlb olunan şəxsə verilən nüsxələri hazırlamalıdır — onları gözləməli və qəbz barədə imza atmalısınız. Məhkəmənin dərhal bir nüsxə hazırlamağa vaxtı yoxdursa, sizə poçtla göndəriləcəkdir. Bu vəziyyətdə müraciət müddəti (10 gün) sənədin poçtla alındığı andan hesablanacaqdır. Qərarın qeydiyyat ünvanından başqa müəyyən bir ünvana göndərilməsi barədə yazılı şəkildə müraciət edə bilərsiniz.

İki həftədən çox vaxt keçibsə və qərar göndərilməyibsə, məhkəmə ofisinə zəng edin və xatırladın.

Cəza

Əgər sizə cərimə təyin olunubsa, qərarın qüvvəyə mindiyi andan 60 gün ərzində — yəni apellyasiya şikayəti verildiyi andan ödəməlisiniz. Daha ətraflı burada.

Həbs təyin olunarsa, dərhal Məhkəmə salonunda həbs olunacaqsınız. Həbs halında hərəkətlər haqqında daha çox məlumatı burada oxuyun.

Əgər məcburi iş təyin olunubsa, bu səhvdir — Konstitusiya Məhkəməsinin birbaşa açıqlamaları var. Bu, mütləq şikayət edilməlidir, çünki müraciətdə qazanma şansı yüksəkdir. Müraciət şablonumuzda (aşağıda) bu iş üçün mətn var.

Appelyasiya

Əgər həbsdəsinizsə, xahiş edirəm şikayət haqqında ayrıca təlimatları oxuyun.

Müraciət itirdiyiniz mərhələdir və sistem sizə ikinci bir şans verir. Ancaq əslində Apellyasiya mərhələsində oyun yeni başlayır. Qazanma şansınız çox artır və itirmək (yəni birinci instansiyadan daha çox cəza almaq) mümkün deyil. Nəzərə alın ki, apellyasiya şikayətinin tərtib edilməsi İHK baxımından ən vacib məqamdır.

Şikayət rayon məhkəməsinin qərarı sizə təqdim edildikdən və ya poçtla alındıqdan sonra 10 gün ərzində verilir. Qərar poçtla gəlmişsə və 7 gün ərzində götürməmisinizsə, müddət bu 7 gündən sonra sayılmağa başlayır.

Şikayətinizi hazırlamaqda sizə kömək etməyə hazırıq. Bunu etmək üçün bu anketi doldurmağınızı xahiş edirik. Doldurduqdan sonra sizinlə e-poçt vasitəsilə əlaqə saxlayacağıq və hazır şikayəti göndərəcəyik. Anketi 10 günlük müddətin bitməsinə qədər əvvəlcədən doldurmaq daha yaxşıdır-nə qədər tez olsa, bir o qədər yaxşıdır.

Şikayətinizi özünüz etmək istəyirsinizsə-şablon buradadır. Sarı rənglə, müstəqil olaraq doldurulmalı olan yerlər işarələnib.

Şikayət variantımız İnsan Hüquqları üzrə Komitədə şikayətin perspektivləri nəzərə alınmaqla hazırlanmışdır. Artıq polisin dindirilməyə çağırılması üçün vəsatət və prokurorun çağırılması üçün vəsatət daxil edilmişdir.

Bundan əlavə, siz hazırlaya və təqdim edə bilərsiniz:

  • maksimum proqram üçün digər vəsatətlər — birinci instansiyada olduğu kimi eyni sənədlər toplusu, yalnız Apellyasiya Məhkəməsinə müraciət edilmiş formatda
  • istənilən əlavə sübutlar. Qərarın surətini əlavə etmək lazım deyil

Rüsum ödəməyə ehtiyac yoxdur.

10 gün ərzində tam şikayət hazırlamağa vaxtınız yoxdursa, ən azı qısa (şablon) göndərin və əlavələri izləyin və ya artıq iclasa gətirin.

Necə sənəd vermək olar

Şikayət fiziki olaraq birinci instansiya məhkəməsinə verilir — qərar çıxaran birinci instansiya məhkəməsinə. Sol tərəfdəki şikayət başlığında birinci instansiya məhkəməsinin adını, sağda isə apellyasiya məhkəməsinin adını yazırsınız. Moskvada bu Moskva Şəhər Məhkəməsi, Çelyabinskdə — Çelyabinsk Regional Məhkəməsi və s.Bundan əlavə, başlıqda ərizəçinin tam adı, soyadı və ata adını və yaşayış yerini — həqiqətən məhkəmə kağızlarını ala biləcəyiniz ünvanı göstərin. Ora appelyasiya şikayəti üzrə məhkəmə baxışına çağırış vərəqəsi gələcək.

Şikayət aşağıdakı kimi verilə bilər:

  • əlavələrin siyahısı ilə sifarişli məktubla Rusiyaya poçtla göndərməklə. İnventarizasiyada «filankəsin məhkəmə qərarından filankəsin ___ saylı iş üzrə apellyasiya şikayəti» göstərilməlidir;
  • qərarı verən rayon məhkəməsinin ekspedisiyasına aparmaqla. İki nüsxədə aparın-biri təqdim olunur, digərinə qəbul işarəsi qoyulur (bu, şikayəti qəbul edən şəxsin vəzifəsi və tam adı, şikayətin qəbul edildiyi vaxt və tarix göstərilməklə məhkəmə dəftərxanasının möhürüdür). Şikayət etdiyinizi və müddəti qaçırmadığınızı sübut etmək üçün möhürlü bir nüsxə lazımdır. Məhkəməyə getməzdən əvvəl zəng edib ekspedisiyanın işlədiyini yoxlamağa dəyər. Əks təqdirdə, şikayəti həmin yuxarı məhkəmənin ekspedisiyasına apara bilərsiniz.

İclas nə vaxt təyi̇n edi̇ləcək?

Göndərildikdən bir neçə həftə (və ya hətta aylar) sonra şikayətdə göstərdiyiniz qeydiyyat ünvanı və ya yazışma ünvanı ilə bir çağırış məktubu almalısınız. Əlaqə nömrəmizi qeyd etmisinizsə, məhkəmədən zəng edib iclasın tarixini və vaxtını şifahi şəkildə bildirə bilərlər.

Ancaq burada «təxribat» istisna edilmir — bildiriş iclasdan sonra gələ bilər və ya ümumiyyətlə gəlməyə bilər.

İclasda iştirak etməyi təkidlə tövsiyə edirik. Vəziyyətiniz daha da pis olmayacaq-Apellyasiya Məhkəməsinin birinci instansiyadan daha çox cəza təyin etmək hüququ yoxdur-amma daha da yaxşı ola bilər. Buna görə, düzgün olmayan bir bildiriş olsa belə, cəld davranmağı və məhkəmənin tarixini və vaxtını — yuxarıda təsvir olunan üsullarla öyrənməyi məsləhət görürük.

Şikayətə baxılması

Apellyasiya instansiyası işə sıfırdan baxır, sanki ilkin baxış ümumiyyətlə olmayıb. Məhkəmə yalnız işin bütün materiallarını yenidən nəzərdən keçirməyəcək, hətta məhkəməyə əlavə sübutlar və izahatlar da verilə bilər, şahidlər ifadələrini dəqiqləşdirə bilərlər. Əlavə izahat və sübutlarla siz birinci instansiya məhkəməsinin təqsirinizlə bağlı nəticələrini təkzib edə və ya sübutlar arasındakı ziddiyyətlərin aradan qaldırılmadığını göstərə bilərsiniz.

İkinci instansiya məhkəməsi rayon məhkəməsinin qərarını dəyişmədən saxlamaq və ya işi dayandırmaqla ləğv etmək və ya işi yenidən baxılması üçün geri göndərmək qərarına gələ bilər.

Müraciət müddətini ötürdüm

Müraciət müddətini bərpa etməyə cəhd edə bilərsiniz. Bunun üçün yaxşı bir səbəb olmalıdır, amma qanunlarda belə səbəblərin dəqiq siyahısı yoxdur. Çox vaxt Məhkəmələr müddəti heç bir səbəb olmadan bərpa edirlər — buna görə hər halda cəhd etməyə dəyər.

Yaxşı səbəb nümunələri:

  • Birinci instansiya məhkəməsinin keçirilmə tarixi və vaxtı barədə sizə məlumat verilməyib;
  • Məhkəmə müəyyən edilmiş müddətdən artıq vaxtda qərar çıxarıb, və ya qərar sizə göndərilməyib;
  • Qərarınızı özünüz göstərdiyiniz ünvana göndərməyiblər;
  • Xəstəlik və ya köməksiz vəziyyət;
  • Müxtəlif ailəvi məsələlər;
  • Təbii fəlakətlər və digər səbəblər.

Müraciət müddətinin bərpası üçün ərizə şablonu buradadır.

Əgər siz həbs olunmusunuzsa və xüsusi həbsxanada olduğunuz üçün müddəti qaçırdınızsa, bunun için xüsusi vəsatət buradadır.

Ərizəyə müddəti qaçırmağınızın səbəbini təsdiqləyən müxtəlif sənədlər əlavə edilməlidir. Apellyasiya şikayəti ilə dərhal ərizə birinci instansiya məhkəməsinin ekspedisiyasına təqdim edilməli və ya inventar ilə qeydiyyatdan keçmiş poçtla göndərilməlidir.

Appelyasiya şikayətindən sonra nə baş verir?

Əgər apellyasiya şikayəti sizin təqsirli bilindiyiniz qərarı qüvvədə saxlayıbsa və yenə də şikayət etmək istəyirsinizsə, daha iki məhkəmə instansiyasından — iki kassasiyadan keçə və BMT — nin İnsan Hüquqları Komitəsinə (CPC) müraciət edə bilərsiniz.

Интерфейс карточки дела на сайте суда
Интерфейс карточки дела на сайте суда

Но даже если вы узнали, на какое время назначено разбирательство, и пришли в суд, там вас могут дезинформировать — сказать, что ваше дело сегодня не рассматривается. Просите у помощника судьи или дежурного судьи выдать справку о вашей явке в суд — вы можете сослаться на то, что ее необходимо предоставить на работе или в институте. Это позволит зафиксировать время вашего присутствия в суде. Если дело рассмотрят без вас, этот документ поможет выиграть дело в апелляции.

Что делать, если я не могу присутствовать на заседании?

У вас есть несколько вариантов:

  • Пригласить защитника. Вы можете сделать это самостоятельно среди родственников и друзей или по нашей инструкции. Юридическое образование защитникам по делам об административных правонарушениях не требуется (ст. 25.5 КоАП). Если вас представляет не адвокат, то надо оформить у нотариуса доверенность на защитника. Это стоит обычно около двух тысяч рублей. Нотариусу нужно предоставить ваш паспорт, паспортные данные защитника и сказать, что вы хотите оформить полную судебную доверенность на этого человека.
  • Защищать себя дистанционно. Для этого нужно заранее — то есть до дня рассмотрения дела — подать в экспедицию суда объяснения и ходатайства. Можно направить их по почте, но заложите время на доставку. Также с 2025 года есть возможность подать документы с помощью портала ГАС «Правосудие», если у вас есть аккаунт на Госуслугах. Что это за документы — смотрите ниже.
  • Подать ходатайство об отложении. Нельзя гарантировать, что его удовлетворят, поэтому лучше сделать это в дополнение к дистанционной защите. Тут шаблоны ходатайства в двух вариантах: вариант 1 — если просите отложения из-за того, что суд слишком поздно вас известил о дате, вариант 2 — просите отложить по иной уважительной причине. Подать можно по почте России (но учтите время на доставку), либо лично (заранее, до дня заседания).

Какую позицию занять в суде?

Суды крайне редко верят словам, а зачастую и документам, подтверждающим ваше неучастие в публичной акции. Поэтому, по нашему опыту, нет значительной разницы в исходе дела для тех, кто утверждает, что участвовал в акции, и тех, кто доказывает, что не участвовал (исключение — комиссии по делам несовершеннолетних).

Что надо учесть:

  • Если есть железные доказательства того, что вы шли по своим делам, есть шанс снизить наказание, а иногда и прекратить дело (крайне редко). Примеры таких доказательств: копия трудовой книжки с адресом работы, справка по форме 2 НДФЛ с места работы, документы, подтверждающие местонахождение организации/учреждения, если задержали рядом с работой; копия страницы регистрации в паспорте (или договора аренды), если задержали рядом с домом; если шли куда-то по записи (в больницу/салон/оптику/др.) — справку о записи от этой организации; если шли куда-то по рабочему заданию — справку с работы, и др. Можно также приложить чеки из кафе, видео, квитанции из Яндекс Go и др.
  • Позиция «не участвовал» снижает шансы на успех в КПЧ по статье 21 Международного пакта о гражданских и политических правах. Сложно жаловаться на нарушение прав, если утверждаешь, что не использовал их. Хотя шанс все же есть — это еще не до конца проверено практикой. При этом другие нарушения заявить точно можно — например, можно жаловаться на нарушение права на личную свободу и справедливый суд, а также на условия доставления и содержания в отделе полиции, на отъем телефона и т. д.

    Важно: признание факта участия не равно признанию вины! Вы можете признать участие, но утверждать, что не виновны, потому что реализовывали свое конституционное право на свободу собраний.

  • Определиться с позицией лучше уже в первой инстанции. Однако даже если вы поменяли позицию во второй инстанции, шансы на решение КПЧ в вашу пользу все равно есть. Позицию, озвученную в отделе полиции, изменить точно можно. Укажите, что с вами не было защитника, который бы проконсультировал по этому вопросу, и вы не понимали юридическое значение своих действий.

2. Как подготовиться к судебному заседанию?

В первую очередь необходимо ознакомиться с материалами дела. Сделать это можно тремя способами:

  • Заранее до дня слушаний специально приехать в суд для ознакомления. Это позволит наиболее вдумчиво и спокойно разработать стратегию защиты. Для этого надо заблаговременно позвонить в канцелярию суда по телефонам, указанным на сайте суда, и согласовать время посещения. Без такого согласования могут не пустить.
  • В день слушаний прийти пораньше и ознакомиться с делом до начала заседания. Подойдите к секретарю или помощнику — они часто сидят в кабинете, смежном с залом суда, где будет слушаться дело. Попросите ознакомиться с материалами, по требованию передайте ходатайство об ознакомлении.
  • Заявить ходатайство на самом заседании. Судья объявит перерыв. Вам дадут дело прямо в руки или скажут идти в канцелярию — идите туда и ждите, пока вынесут дело. После ознакомления возвращайтесь к залу заседания.

Если сотрудник суда попросит вас написать расписку об ознакомлении с делом на отдельном листе или на самом деле, — это законно, расписывайтесь. Не пишите, что ознакомились с делом в полном объеме, если не видели всех страниц (это можно проверить по их номерам) и всех доказательств, упомянутых в материалах. Если чего-то не хватило, укажите это в расписке.

Программа-минимум

Помните, что при рассмотрении административных дел протокол судебного заседания не ведется. Поэтому, если вы заявите что-либо только устно, доказать впоследствии, что вы это говорили, будет сложно или невозможно — поэтому общайтесь с судом письменно.

Ниже мы собрали минимальный набор документов, которые вам понадобятся в суде. Нажимайте на статью, которая вам вменяется, скачивайте, заполняйте и печатайте. Не забудьте подписать.


Если вам нужны пояснения или консультация по документам, вы не нашли свою статью или у вас несколько статей за одну акцию и нет защитника — напишите нам на [email protected]


Документы можно подать как заранее в экспедицию суда, так и прямо во время заседания. При подаче в экспедицию имейте с собой второй экземпляр, чтобы на нем проставили штамп о принятии. На заседании лучше иметь экземпляры для себя, чтобы не сбиться.

Все документы могут быть как напечатанными, так и написанными от руки.

Что вы найдете в скачанных файлах

  1. Позиция по делу («Объяснения»)

В этом документе вы излагаете факты дела и свою правовую позицию. Перед судом прочитайте его, чтобы понимать, что говорить и что отвечать на вопросы судьи. На заседании лучше иметь второй экземпляр для себя.

  1. Ходатайства

Помните главное: ходатайства подаются не только для того, чтобы их приняли, но и для того, чтобы их отклонили, — это будет серьезным аргументом при дальнейшем обжаловании. Самый правильный вариант — составлять ходатайства, внимательно изучив материалы дела, а для этого нужно с ними ознакомиться.

Ходатайство об ознакомлении с материалами дела

Заявляется для того, чтобы просмотреть материалы дела и найти новые аргументы в свою защиту (например, несостыковки в протоколах — см. ниже в программе-максимум).

Что делать при ознакомлении:

  • сфотографировать все страницы дела;
  • обращать внимание на формальные противоречия (в протоколе нет вашей подписи или не ваша подпись, неверная дата составления протокола или дата задержания, протокол в материалах дела в чем-то расходится с копией протокола, которую вам выдали в полиции), в рапортах указана не ваша фамилия. Такие ошибки лучше выписывать на отдельный лист (шпаргалку), чтобы в ходе судебного процесса вы могли сказать, на каком листе дела допущена ошибка.

Ходатайство о допуске защитника

Если вы не уверены, будет ли защитник, — все равно на всякий случай захватите бланк ходатайства с собой.

Ходатайство о вызове прокурора для поддержания обвинения

В «суде здорового человека» должен соблюдаться принцип состязательности. Это означает, что в процессе должны быть три игрока: обвиняемый, обвинитель (он же — прокурор) и судья. Обвинитель должен доказать вину обвиняемого, обвиняемый — защищаться, а судья — быть нейтральным надзирателем. Если обвинитель не докажет вину, судья признает человека невиновным.

В процессе по административным правонарушениям в России все не так. Обвинителя нет — эту роль, по сути, играет судья, при этом судья же выносит окончательное решение. ЕСПЧ неоднократно признавал это нарушением права на справедливый суд по Конвенции и взыскивал с России компенсацию в пользу обвиняемых. Однако система так и не поменялась.

Поэтому смело заявляйте это ходатайство — теоретическое присутствие прокурора не может ухудшить ваше положение.

Ходатайство о вызове полицейских

Этим ходатайством вы просите суд вызвать для дачи свидетельских показаний сотрудников полиции, которые вас задерживали. Свидетельства полицейских, озвученные во время опроса на заседании, могут сильно отличаться от фактов, приведенных в рапортах о задержании и в протоколе о правонарушении.

Такое ходатайство удовлетворяют редко. Если удовлетворят, то перенесут заседание для вызова. Тогда у вас будет время подготовить вопросы полицейским.

Программа-максимум

Вот что еще можно сделать.

1. Проверьте срок давности

Обратите внимание на соблюдение сроков давности привлечения к административной ответственности. По делам по ст. 20.2 КоАП РФ срок давности составляет один год со дня совершения правонарушения, а по ст. 20.3.3 КоАП РФ — 90 календарных дней с момента его обнаружения. При этом размещенные в интернете публикации будут рассматриваться как длящееся правонарушение, поэтому срок в таких случаях исчисляется с момента обнаружения правонарушения. Постановление суда первой инстанции должно быть вынесено до истечения срока давности привлечения к административной ответственности, но вступить в силу может после.

2. Указать в «Объяснениях» на ошибки в протоколах и процессуальные нарушения

Внимательно изучите все документы, которые вам дали в отделе полиции, и отметьте все ошибки и искажения реальности. Укажите на это в «Объяснениях», сославшись на недопустимость таких протоколов или рапортов в качестве доказательств.

Существенным недостатком протокола является отсутствие данных, прямо перечисленных в части 2 статьи 28.2 КоАП. Кроме того, нельзя пользоваться доказательствами, полученными с нарушением закона.

Статья 28.2 КоАП. Протокол об административном правонарушении

2. В протоколе об административном правонарушении указываются дата и место его составления, должность, фамилия и инициалы лица, составившего протокол, сведения о лице, в отношении которого возбуждено дело об административном правонарушении, фамилии, имена, отчества, адреса места жительства свидетелей и потерпевших, если имеются свидетели и потерпевшие, место, время совершения и событие административного правонарушения, статья настоящего Кодекса или закона субъекта Российской Федерации, предусматривающая административную ответственность за данное административное правонарушение, объяснение физического лица или законного представителя юридического лица, в отношении которых возбуждено дело, иные сведения, необходимые для разрешения дела.

КоАП РФ Статья 26.2. Доказательства

3. Не допускается использование доказательств по делу об административном правонарушении, в том числе результатов проверки, проведенной в ходе осуществления государственного контроля (надзора) и муниципального контроля, если указанные доказательства получены с нарушением закона.

Примеры нарушений, из-за которых суд может вернуть дело в полицию или вовсе прекратить дело:

  • нет вашей подписи на протоколе об административном правонарушении — в конце или только в графе «разъяснение прав» (Постановление Кировского районного суда Санкт-Петербурга от 26.11.2020 по делу N 5-1845/2020);
  • нет вашей подписи напротив исправлений в протоколе (Постановление Верховного суда РФ № 58-АД18-7 от 10.12.2018).
  • протокол составлен в ваше отсутствие, нет записи об этом («составлен в отсутствие лица, привлекаемого к ответственности») (Постановление Московского районного суда Калининграда от 24.12.2020 по делу N 5-642/2020).
  • протокол, находящийся в материалах дела, в чем-то не совпадает с копией протокола, которую вам выдали в отделе полиции, — например, указана не та часть статьи (Постановление Угличского районного суда Ярославской области от 18.01.2021 N 5-1/2021).
  • другие ошибки — например, в протоколе указан другой человек, протокол начал составлять один сотрудник полиции и указал свое имя в «шапке», а подписал его другой сотрудник.

Вы можете воспользоваться нашими шаблонами дополнений к объяснениям и жалобе, касающихся подобных ошибок.

Не все ошибки могут повлечь прекращение дела. Несущественными являются такие недостатки протокола, которые могут быть восполнены при рассмотрении дела по существу, а также нарушение установленных статьями 28.5 и 28.8 КоАП сроков составления протокола об административном правонарушении и направления протокола для рассмотрения судье.

3. Привлечь свидетелей защиты

Постарайтесь найти свидетелей вашего задержания — тех, кто покажет, что вы вели себя мирно, старались соблюдать социальную дистанцию, не выходили на проезжую часть и никак не нарушали общественный порядок. Заранее подготовьте вопросы к свидетелям. Пригласите их в суд. Во время заседания подайте ходатайство о вызове их на допрос.

Учтите: необходимо, чтобы в ходатайстве были указаны ФИО и адрес регистрации свидетеля, иначе суд будет вправе отказать в их вызове. Также следует указать информацию которую свидетель может пояснить суду.

Если свидетель уже находится в здании суда, судья не вправе отказать пригласить его. Помните, что свидетель не может находиться в зале, пока его не вызовут. Если в ходатайстве откажут — отлично, появится еще одно нарушение для жалобы в КПЧ.

4. Приобщить фото- и видеодоказательства

Постарайтесь найти фотографии или видеосъемку вашего задержания. Найденные фото- или видеоматериалы надо записать на носитель (диск или флешку). Заявите ходатайство о приобщении фото- /видеоматериалов, приложив к нему носитель. В ходатайстве укажите, что именно подтверждают эти материалы (что вы не участвовали в акции или что вы участвовали и вели себя мирно, старались соблюдать закон, не выходили на проезжую часть и вообще никак не нарушали общественный порядок).

Это ходатайство можно подавать и в том случае, если автор материалов не находится в зале суда. Однако лучше, если автор фотографий или видео привлечен в качестве свидетеля. При подаче этого ходатайства вы, ваш защитник или сам свидетель должны сказать судье, что он присутствовал при задержании, вел съемку (надо будет указать, какое техническое средство использовалось) и извлек из него фото- или видеоматериалы на носитель. Нужно указать время и место съемки и сообщить, что на съемке зафиксированы именно вы. После этого вы или ваш защитник подаете ходатайство. Если в нем откажут — отлично, еще одно нарушение для жалобы в КПЧ.

5. Собрать доказательства, смягчающие ответственность

По митинговым делам избежать наказания совсем — редкая удача. Однако есть обстоятельства, которые позволят смягчить размер наказания, например:

  • вы родитель-одиночка;
  • имеете инвалидность;
  • имеете серьезные заболевания;
  • у вас дети/пожилые родители/инвалиды на иждивении;
  • у вас зарплата ниже прожиточного минимума, тяжелое финансовое положение;
  • вы безработный студент.

Перед походом в суд готовьте доказательства этих обстоятельств: справки о зарплате (если низкая), справка о многодетности, справки о болезни и др.

Тяжелое финансовое положение можно доказать, приложив:

  • выписку из единого реестра налогоплательщиков, в котором содержится информация о наличии/отсутствии имущества
  • выписки из банков, в которых открыты счета, за последние несколько месяцев-полгода;
  • документ, подтверждающий постановку на учет в центре занятости населения.

При наличии доказательств тяжелого финансового положения можно просить снизить штраф ниже низшего предела, предусмотренного законом. Можно также попросить назначить обязательные работы вместо штрафа. Это особенно важно, если вам вменяют часть 8 статьи 20.2 КоАП, потому что в таком случае минимальный штраф составит 150 тысяч рублей.

Помните, что административный арест (например, по статье 19.3 КоАП) ни при каких обстоятельствах не может применяться к беременным женщинам и женщинам с детьми до четырнадцати лет, а также к отцам-одиночкам с детьми такого возраста, к несовершеннолетним, людям с инвалидностью I и II групп, военнослужащим и к гражданам, призванным на военные сборы. Полный список ограничений тут. Если вы относитесь к одной из категорий в списке, необходимо иметь при себе документы, подтверждающие это (например, копию справки об инвалидности или военный билет).

3. Как проходит судебное заседание? И какие у меня есть права?

Перед заседанием

В суд лучше прибыть за 30 минут до слушаний. Берите с собой:

  • все подготовленные и подписанные документы,
  • паспорт,
  • извещение (повестку), чтобы показать ее на входе,
  • бумагу и ручку (на случай, если надо будет подать дополнительные ходатайства/жалобы),
  • телефон с высоким зарядом батареи (в том числе для ведения аудиозаписи).

Не берите ничего колющего и режущего, баллончики или, например, штопор отберут на входе.

Проходите к кабинету судьи, ожидайте вызова в коридоре. Рекомендуем попробовать ознакомиться с делом до начала заседания, чтобы не затягивать само рассмотрение (см. выше).

ВАЖНО: Если у вас есть свидетели, им надо прийти вместе с вами в суд в день заседания и находиться за дверью зала во время начала заседания. Суд вряд ли откажет в вызове свидетеля, который уже находится в здании, но точно откажет, если тот будет в зале заседания до удовлетворения ходатайства. Вам или вашему защитнику необходимо точно знать фамилию, имя и отчество человека, вызываемого в роли свидетеля, а сам свидетель должен иметь при себе паспорт.

Во время заседания

Когда вас пригласят, включите диктофон. Вы вправе вести аудиозапись и без согласия суда (ч. 3 ст. 24.3 КоАП). Разрешение надо просить только на фото- и видеосъемку в зале суда (для этого надо подавать письменное ходатайство).

Держитесь спокойно, общайтесь с судом уважительно. Отвечать на вопросы, заявлять ходатайства и давать объяснения нужно стоя.

Заседание начинается с того, что судья объявляет, какое дело слушается. Затем судья установит вашу личность и попросит предъявить паспорт, а после этого разъяснит ваши права и обязанности и предложит поставить подпись под соответствующим документом.

Прежде чем приступить к рассмотрению материалов дела, судья спросит, не хотите ли вы заявить отводы (не хотите) и ходатайства (хотите). Если не спросил — проявите инициативу и заявите сами, передав бумажную копию суду. Даже если в удовлетворении откажут, к делу их обязаны приобщить — это важно для дальнейшего обжалования. Если вдруг судья не сделает этого (что, к счастью, бывает редко), обязательно укажите в апелляционной жалобе. В первую очередь надо заявить ходатайство о допуске защитника (если он есть) и ходатайство об ознакомлении с материалами дела (если не ознакомились ранее). Затем заявляйте остальные ходатайства (о вызове прокурора, о вызове на допрос полицейских, о вызове свидетелей защиты, приобщении фото/видео). Если судья ранее не спросил про смягчающие обстоятельства, заявите о них и ходатайствуйте о приобщении доказательств.

Наконец, суд начнет знакомиться с материалами дела. Судья, как правило, будет скороговоркой оглашать наиболее важные фрагменты из имеющихся у него документов. После этого судья спросит, признаете ли вы свою вину. Ваш ответ должен зависеть от вашей позиции. Помните, что в любой момент вы можете попросить судью снова ознакомиться с какими-то из материалов, находящихся в деле.

После этого судья даст вам возможность изложить обстоятельства происшедшего. Расскажите свою версию событий согласно подготовленным письменным пояснениям — громко и четко. Если в вашем деле имеются смягчающие обстоятельства — сообщите о них сразу и предоставьте доказательства.

Далее наступает стадия опроса свидетелей. Вы и ваши защитники имеете право задавать вопросы по сути дела.

Если удовлетворили ходатайство о приобщении фото или видео, то судья будет их просматривать и даст возможность прокомментировать. Видео будут смотреть на установленном экране в зале суда. Довольно часто суды отказывают в просмотре видеоматериалов под предлогом отсутствия «технической возможности». Если вам критически важно, чтобы суд ознакомился с видеодоказательствами, вы или ваш защитник можете принести с собой ноутбук.

На следующем этапе вы и ваш защитник имеете право высказать свое мнение по поводу услышанного, обратить внимание на противоречия, какие-то детали в рассказах свидетелей, не соответствующие действительности, или факты, свидетельствующие о вашей невиновности. Вы можете специально обратить внимание суда на приобщенные материалы. Можете выразить свое мнение о предъявленном обвинении и обосновать его несостоятельность, сославшись на материалы дела, показания свидетелей и приобщенные документы. В конце выступления следует просить о прекращении дела за отсутствием события правонарушения.

После этого рассмотрение дела будет закончено, и судья объявит перерыв для вынесения решения. Перерыв может быть сколь угодно долгим. После перерыва судья оглашает решение.

Учтите: возможно, судья за весь процесс не предоставит вам слово. Вообще. То есть судья объявит, какое дело слушается, и сразу уйдет в совещательную комнату. Да, это грубейшее процессуальное нарушение и отдельное основание для обжалования. При наличии возможности лучше всего постараться заранее подать все документы, включая ходатайства, через канцелярию. А во время заседания обратить внимания суда на их подачу.

NB: Жалобы на судью

К сожалению, бывают случаи, когда судьи кричат и ведут себя неадекватно. Ничего страшного тут нет: не реагируйте, не кричите в ответ, не поддавайтесь эмоциям. Помните, у вас есть право вести аудиозапись процесса — и все, что сказано в нарушение этических норм, может быть использовано против агрессора. После заседания вы можете написать жалобу на судью в квалификационную коллегию региона. Если вам не дали слово в процессе, на это тоже следует пожаловаться. К жалобе приложите аудиозапись процесса на флешке или диске. Шаблон жалобы тут, можно продублировать ее в совет судей, председателю суда и в коллегию судей по делам об административных правонарушениях. Если будут вопросы, пишите нам на [email protected]. Только так мы с вами сможем повлиять на уровень культуры и взаимоуважения в судах.

Как получить постановление

После того как постановление оглашено, суд обязан подготовить копии, которые выдаются защитнику и привлекаемому лицу — вам нужно будет дождаться их и поставить подпись о получении. Если суд не успеет изготовить копию сразу, ее отправят вам по почте. В этом случае срок на обжалование (10 дней) будет исчисляться с момента получения документа по почте. Вы можете письменно ходатайствовать о направлении постановления по определенному адресу, отличному от адреса регистрации.

Если прошло больше двух недель, а постановление так и не прислали, звоните в канцелярию суда и уточните насчет готовности документа.

Наказание

Если вам назначили штраф, оплатить его нужно в течение 60 дней с момента вступления в силу постановления — то есть с момента апелляции. Подробнее тут.

Если назначили арест, то вас арестуют сразу в зале суда. Подробнее о действиях в случае ареста читайте тут.

Если назначили обязательные работы в качестве наказания по ст. 20.2 или 20.2.2, то это ошибка — есть прямые разъяснения Конституционного суда. Это стоит обязательно обжаловать, так как шансы на выигрыш в апелляции высокие. В нашем шаблоне апелляционной жалобы (ниже) текст на этот случай есть.

Апелляция

Если вы находитесь под арестом, пожалуйста, прочитайте отдельную инструкцию про обжалование.

Апелляция — это тот этап, когда вы проиграли, а система дает вам второй шанс. Но на самом деле на стадии апелляции игра только начинается. Ваши шансы выиграть сильно возрастают, а проиграть (то есть получить наказание больше, чем в первой инстанции) нельзя.

Жалоба подается в течение 10 суток с момента вручения вам постановления районного суда либо получения его по почте. Если постановление пришло по почте, а вы не забрали его в течение 7 дней, то срок начинает отсчитываться после этих 7 дней.

Вы можете составить жалобу сами — шаблон тут. Желтым выделены места, которые надо самостоятельно заполнить. Шаблон составлен с учетом перспектив жалобы в КПЧ. В него уже вставлены ходатайство о вызове полицейских на допрос и ходатайство о вызове прокурора.

Кроме того, вы можете подготовить и подать:

  • иные ходатайства по программе-максимум — все тот же набор, что и в первой инстанции, только адресованный в суд апелляционной инстанции.
  • любые дополнительные доказательства. Копию постановления прикладывать не надо.

Пошлину платить не надо.

Если не успеваете подготовить полную жалобу в 10-дневный срок, направьте хотя бы краткую (шаблон), а дополнения дошлите следом или принесите уже на заседание.

Как подать

Жалоба физически подается в суд первой инстанции — тот, который вынес постановление. В шапке жалобы слева вы пишете наименование суда первой инстанции, а справа — суда апелляционной инстанции. В Москве это Мосгорсуд, а в Челябинске — Челябинский областной суд и т. п. Далее в шапке указываете полностью ФИО заявителя и место его жительства — то, где вы реально можете получать корреспонденцию. Туда придет повестка о вызове на рассмотрение апелляции.

Жалобу можно подать следующим образом:

  • отправить по почте России заказным письмом с описью вложения. В описи указать «апелляционная жалоба ФИО на решение такого-то суда от такого-то числа по делу №__»;
  • принести в экспедицию районного суда, вынесшего постановление. Принести в двух экземплярах — один подается, на другом ставят отметку о принятии (это штамп канцелярии суда с указанием должности и ФИО лица, принявшего жалобу, временем и датой принятия жалобы). Экземпляр со штампом нужен, чтобы доказать, что вы подавали жалобу и не пропустили срок. Прежде чем идти в суд, стоит позвонить и уточнить, когда работает экспедиция.

4. Когда назначат заседание?

Через пару недель (а то и месяцев) после отправки вам должна прийти повестка по адресу регистрации или адресу корреспонденции, который вы указали в жалобе. Если вы указывали телефон, могут позвонить из суда и сообщить дату и время заседания устно.

Однако и тут не исключены «диверсии» — уведомление может прийти уже после заседания или не прийти совсем.

Мы настоятельно рекомендуем участвовать в заседании. Хуже уже не будет — апелляционный суд не вправе назначить наказание больше, чем в первой инстанции — а вот лучше может быть. Поэтому даже в случае ненадлежащего уведомления рекомендуем действовать проактивно и самому выяснять дату и время суда — методами, описанными выше.

Рассмотрение жалобы

Апелляционная инстанция рассматривает дело с нуля, как будто первого рассмотрения и вовсе не было. Суд не только будет рассматривать все материалы дела заново, но ему даже можно предоставить дополнительные доказательства и объяснения, свидетели могут уточнять свои показания. С помощью дополнительных объяснений и доказательств вы сможете опровергнуть выводы суда первой инстанции о вашей виновности или указать на то, что противоречия между доказательствами не были устранены

Суд второй инстанции может принять решение оставить постановление районного суда без изменения либо отменить его с прекращением производства по делу или направить дело обратно для повторного рассмотрения.

Я пропустил срок подачи апелляции

Можно попытаться восстановить срок на подачу апелляционной жалобы. Для этого должна быть уважительная причина, но точного списка таких причин в законах нет. Примеры уважительных причин:

  • вас не уведомили о дате и времени проведения суда первой инстанции;
  • суд дольше положенного срока изготовлял решение, или оно не было вам направлено;
  • вам прислали постановление не по тому адресу, который вы указывали сами;
  • болезнь или беспомощное состояние;
  • различные семейные обстоятельства.

Шаблон ходатайства о восстановлении сроков на подачу апелляции тут.

Если вам назначили арест и вы пропустили срок из-за того, что находились в спецприемнике, специальное ходатайство тут.

К ходатайству следует приложить различные документы, подтверждающие причину, по которой вы пропустили срок. Ходатайство сразу с апелляционной жалобой необходимо подать в экспедицию суда первой инстанции или направить по почте заказным письмом с описью.

Что после апелляции?

Если апелляция оставила в силе постановление, в котором вы были признаны виновным, и вы хотите обжаловать дальше, вы можете пройти еще две судебные инстанции — две кассации — и обратиться в Комитет по правам человека ООН (КПЧ).

Остались вопросы?

Напишите нам в телеграме или на почту [email protected] — мы проконсультируем вас, а потом дополним эту инструкцию недостающей информацией.

К списку инструкций →